1Katsayı ne demek?
Lise diploma notun 5 ile çarpılarak Ortaöğretim Başarı Puanı'na (OBP) dönüşüyor: 50 olan en düşük diploma notu için OBP 250, 100 için 500. Bu OBP tek başına kullanılmıyor; 0,12 katsayısıyla çarpılıp sınav puanına ekleniyor. Yani OBP'nin yerleştirme puanına katkısı en az 30, en fazla 60 puan.
Bir programa yerleştikten sonra tekrar sınava girdiğinde bu katsayı 0,06'ya iniyor. Formül değişmiyor, OBP'n de değişmiyor — yalnızca çarpan yarıya düşüyor.
2Diploma notuna göre kayıp
| Diploma notu | OBP | Katkı (0,12) | Katkı (0,06) | Kayıp |
|---|---|---|---|---|
| 60 | 300 | 36 puan | 18 puan | −18 puan |
| 70 | 350 | 42 puan | 21 puan | −21 puan |
| 80 | 400 | 48 puan | 24 puan | −24 puan |
| 90 | 450 | 54 puan | 27 puan | −27 puan |
| 100 | 500 | 60 puan | 30 puan | −30 puan |
Kayıp her zaman OBP'nin 0,06 katı. Diploma notu yüksek olan aday daha çok puan kaybediyor — çünkü baştan daha çok puan kazanıyordu. Kendi OBP'ni hesaplamak için OBP hesaplama aracını kullanabilirsin.
3Bu kaç sıraya denk geliyor?
Puan kaybının sıralama karşılığı puan türüne ve bandına göre çok değişiyor. Yoğun bandlarda (örneğin 350-400 puan aralığında) 20-30 puan on binlerce sıra anlamına gelebiliyor; uçlarda etki daha az. Bunu somut görmek için kendi puan türündeki bandlara bakmak gerekiyor.
4Kuralın resmi metni
2026-YKS sonucu ile bir yükseköğretim programına merkezî yerleştirmeyle yerleşen (Ek Yerleştirme ve ÖZYES dâhil) veya özel yetenek sınavıyla bir yükseköğretim programına kayıt olan adayların, 2027-YKS'ye girdikleri takdirde, OBP'lerinin çarpılacağı katsayı/katsayılar yarıya düşürülecektir.
Başvuru kılavuzu aynı kuralı, kayıt şartı olmadığını netleştirerek yazıyor: merkezî olarak yerleştirilen (kayıt olsun veya olmasın) adaylar.
Doğrulanmış istisna: 2025-YKS'de lise son sınıf öğrencisi olup yerleştirildiği hâlde mezun olamadığı için kayıt yaptıramayan adayların katsayıları yarıya düşürülmüyor. İnternette dolaşan diğer istisna iddialarını (açıköğretimin kontenjan sınırsız programları, sınavsız geçiş) elimizdeki madde metninde göremediğimiz için burada iddia etmiyoruz.
Sık Sorulan Sorular
OBP katsayısı neden yarıya düşüyor?
Bir programa yerleşmiş adayla ilk kez yerleşmeye çalışan aday arasında rekabet dengesi kurmak için uygulanan bir kural. ÖSYM kılavuzunda yer alıyor ve her yıl aynı biçimde tekrarlanıyor: bir önceki yılın yerleştirmesinde bir programa yerleşen adayın OBP’sine uygulanan katsayı, sonraki yıl yarıya indiriliyor.
OBP kaç puan kaybettiriyor?
Kayıp diploma notuna bağlı. Diploma notu 100 olan adayda OBP 500, tam katkı 60 puan, kırık katkı 30 puan — yani 30 puan kayıp. Diploma notu 60 olan adayda OBP 300, katkı 36 puandan 18 puana iniyor, kayıp 18 puan. Kayıp her zaman OBP’nin 0,06 katına eşit.
Kayıt yaptırmasam da düşer mi?
Evet. Kılavuz merkezî olarak yerleştirilen adayları “kayıt olsun veya olmasın” ifadesiyle kapsıyor. Yani kayıt yaptırmamak katsayıyı korumuyor; yerleştirilmiş olmak yeterli.
Özel yetenekle yerleşenlerde durum ne?
Kılavuz maddesi özel yetenek sınavıyla bir programa kayıt olan adayları da kapsıyor. Merkezî yerleştirmede yerleştirilmiş olmak yeterliyken, özel yetenekte kayıt olmuş olmak esas alınıyor; bu bilgi YÖKSİS üzerinden alınıyor.
Ek yerleştirmeyle yerleşmek de sayılıyor mu?
Evet. Kılavuz maddesi ek yerleştirmeyi ve ÖZYES’i açıkça kapsam içine alıyor. Ek tercihle bir programa yerleşmek de sonraki yıl katsayının yarıya düşmesine yol açıyor.
Düşen katsayı bir sonraki yıl geri gelir mi?
Kural yıl bazlı işliyor: kılavuz, o yılın yerleştirmesinde yerleşen adayın takip eden YKS’sinde katsayısının yarıya düşürüleceğini söylüyor. Kendi durumunun hangi yıla denk geldiğini, sınava gireceğin yılın kılavuzundan kontrol etmen gerekiyor — kılavuz her yıl yeniden yayımlanıyor.
Kaybı netle telafi et
Düşen katsayıyı geri getirmenin yolu yok; tek telafi daha fazla net. Koç'a Sor ile zayıf konularını bul, planını kur ve soruları adım adım çöz.